Sùlt of Suls

Een van de lekkernijen op de Oud en Nieuw buffettafel bij Antillianen en Arubanen is de zure zult of te wel “Sùlt” of “Suls”.

Het wordt gemaakt van o.a. ingezouten varkensoortjes. Grr, zouden sommigen zeggen.

Anderen kunnen er een moord voor plegen. Zo lekker vinden ze het. Het lekkere zit ‘m in het kraakbeen.

Na het koken van b.v. de oortjes wordt het kraakbeen weliswaar zacht, maar het blijft toch nog ‘knapperig’.

Het wordt gegeten als een borrelhapje. Sommige mensen geven daarbij ook een sneetje casinobrood. “Sùlt” of “Suls” kan het beste een dag van te voren worden klaar gemaakt. Zodat de azijn, de peper en de andere kruiden lekker in het vlees kunnen intrekken.

Varkensoortjes zijn tegenwoordig op veel plaatsen in Nederland te koop. Bij de meeste toko’s, winkels en ook bij slagerijen waar veel Antillianen en Arubanen hun vlees kopen.

TAMBU

Tambú is de benaming van een muzikaal genre en van een dans, die voornamelijk op Curaçao voorkomt, maar ook op Aruba en Bonaire.

De muziek kent slechts twee instrumenten: de eencellige trom, de tambú, en een ijzeren idiofoon, de heru.

Verder zijn handgeklap (brasa) en hielgestamp belangrijk.

De zang wordt altijd door een vrouw voor haar rekening genomen en is het voornaamste aspect van de tambú.

De muziek ondersteunt de zang.

De tambú spreekt kritisch over de samenleving, waarbij ironie en dubbelzinnigheid een belangrijke plaats innemen.

Tambú ontwikkelde zich op de plantages; het was een geheimtaal van de slaven waarin zij met elkaar konden communiceren zonder dat de shon [eigenaar] begreep waar het over ging.

Dubbelzinnigheid in de taal was daarbij van groot belang. Nog altijd wordt in de tambú in de dagen voor de jaarwisseling het afgelopen jaar doorgenomen.

Het vergt echter goed opletten om te horen en te begrijpen wat er aan de kaak wordt gesteld.

Een van de bekendste tambúgroepen heet Zojojo i su grupo.

Dushi

Het woord dushi is afgeleid van het Spaans/Portugese woord "dulce" wat zoet betekent. In het Papiaments heeft het woord meerdere betekenissen en soms is het moeilijk te vertalen naar Nederlands.


"Dushi" betekent onder anderen; zoet, zoetig, schatje, lief, zacht, schattig, lekker, goed, fijn, mooi, aardig, vriendelijk, snoep, prettig en het wordt gebruikt als koosnaam.

Kas di palu di maïshi

ook wel genoemd kas di yerba of kas di kunuku; op Aruba cas di torto, op de Bovenwindse Eilanden thatchwood house is de oudste vorm van landarbeiderswoning op het platteland (kunuku) van de Benedenwindse Eilanden en dateert reeds uit de 17de eeuw. Tot in het eerste kwart van deze eeuw werden deze huisjes nog gebouwd, maar na de vestiging van de olie-industrie en de daarmede gepaard gaande geleidelijke toename van de welvaart ontwikkelde zich een andere vorm van plattelandswoningbouw. De landarbeiders, eertijds in dienst van de plantage-eigenaars, kregen een stukje grond toegewezen in de omgeving van het landhuis en bouwden daarop zelf hun huisjes, waardoor kleine nederzettingen ontstonden, waarvan tot ca. 1950 gave voorbeelden bestonden op de plantages Knip en Savonèt, terwijl tevens in het nabijgelegen dorp Lagun soortgelijke huisjes het karakter van het dorp bepaalden. Overigens vindt men, zij het schaars, dit woonhuistype nog over Curaçao verspreid; de andere eilanden hebben er nog enkele. Dit huisje heeft een rechthoekige plattegrond, variërend van 3-5 m breedte bij 8-10 m lengte en is verdeeld in twee vertrekken, namelijk een woon- en een slaapvertrek. De muren zijn opgetrokken in een vlechtwerk van takken; de zware verticaal gestelde brasa di palu en de lichtere horizontaal gevlochten rama di watapana en aangewerkt met een mengsel van klei en koemest. De buitenmuren zijn veelal schuin verlopend, van 20cm dikte aan de bovenkant naar 40cm dikte aan de voet van de muur; aan de voorzijde soms voorzien van een in de muurconstructie opgenomen buiten-rustbank: Vloer van hetzelfde materiaal. Het aan vier zijden ca. 50cm overhangende dak is samengesteld uit zware boomtakken, afgedekt met een ca. 20cm dikke laag gedroogde maïsstengels (palu di maïshi), stevig in elkaar gewerkt om een goede waterdichtheid van het dakvlak te verkrijgen. De kleine geluikte ramen en deur tot tegen of in de dakrand. De deur is dikwijls van het type saya ku djèki (separate onder- en bovendeurgedeelten). De binnenmuren worden wit gesaust; de buitenmuren veelal in kleur (geel oker) ofschoon ook wit voorkomt.

Op enige meters afstand van het huisje wordt een kleinere hut gebouwd, die als keuken dienst doet; vaak worden ze met elkaar verbonden door een ramada (afdak). Door hun aan het klimaat aangepaste constructiewijze zijn deze huizen bijzonder koel en verdienen qua functionele principes eerder als ‘modern’ dan als ‘primitief’ beoordeeld te worden. In 1982 heeft de Stichting Monumentenzorg Curaçao langs de Westpuntweg nabij Ascencion een ernstig in verval geraaktkas di palu di maishi laten restaureren en ter bezichtiging voor het publiek opengesteld.

BRON @Encyclopedie v/d NA

Funchi

Wat is Funchi?
Funchi wordt voorbereid om met soep, gestoofde schotels en gebakken vis te serveren. Het wordt gemaakt van maismeel (geel), water, zout en boter. Meestal als er een stuk Funchi overblijft dan wordt het s’avonds in reepjes gesneden en gebakken. Hopi dushi! (spaans: Polenta)

Pastechi

Het is hèt borrelhapje dat op een feestje niet mag ontbreken!

Een Pastechi is een heerlijke snack die op Aruba, Bonaire en Curacao zeer populair is. Het is een gevulde deegflapje in de vorm van een halve maan, gebakken in olie, gevuld met kaas of kruidig mengsel van gehakt, kip of tonijn.

Op de eilanden is het bekend als Pastechi di Karni (vlees), Pastechi di Galiña (kip), Pastechi di Tuna(tonijn) en Pastechi di Keeshi (kaas). Het lekkerste eet u de Pastechi warm!

Pastechi krijg je overal te koop op de eilanden bij de diverse snèks langs de weg, in de toko's (kleine supermarkten) of in restaurants in de stad. Een Pastechi kun je altijd eten, als ontbijt, lunch, voorgerecht, bijgerecht of gewoon als tussendoortje. 

De grootste (maat) Pastechi wordt gegeten als ontbijt, voor een tussendoortje kan u de iets kleinere Pastechi kopen en u kan mini Pastechi bestellen voor snacks. 

Het is hét borrelhapje dat niet mag ontbreken op een Caribische feest. 

Bon apetit!

Lekkerste taart ter wereld "Bolo Pretu"

Een Arubaans, Bonairiaans en Curaçaose delicatesse, een rijk gevulde zwarte taart. 
Bolo Pretu wordt gegeten na viering van belangrijke stappen in leven; 
doop, communies, vromsel, bruiloften en jubileum. 
Aan het einde van een feest, wordt een kleine stukje verpakte bolo pretu meegegeven.

Bolo Pretu is zeer bewerkelijk, machtig en vol gedroogde vruchten en noten. 
Pruimen, dadels, rozijnen, krenten, gemalde cashewnoten, gepelde en gemalen amandelen, geconfijte limoenschillen en sucade worden geweek in veel sterke drank zoals cognac en rum.

Airconditioner in een fles: ALCOLADO GLACIAL

Het flesje gevuld met de frisgroene cologne en de pinguïn op het etiket wordt al jaren in de markt gezet met de slogan: "airconditioning in a bottle"

Men zegt dat zo is het product ook ontstaan: voor hen die geen airco konden betalen maar met Glacial diezelfde verfrissing kregen

Tegen buikpijn, hoofdpijn, koorts, een zakdoek nat met Alcolado Glacial en zet dat op je voorhoofd of buik. Het koeleffect kan worden vergeleken met ijsblokken. Ook voor die maandelijks terugkerende vrouwenprobleempjes, masseren, make- up remover, kool als after-shave lotion en natuurlijk tegen de warmte. Alcolado Glacial heeft een heilzame werking op al deze klachten, ruikt ook lekker. De menthol geur wordt geassocieerd met medicinale werking en is héérlijk koel na een bad, het voelt zo lekker. Veel mensen gebruiken Alcolado Glacial op hun lichaam (armen en benen) na muggenbeten of om muggen weg te houden. 

Zo wordt er met dit product in onze regio omgegaan. 

Alcolado Glacial bestaat uit 74% alcohol, een vleugje eucalyptus en nog enkele andere ingrediënten, is vooral bekend in de Caribische regio en Zuid Amerika. Behalve dat Alcolado Glacial het heel erg goed doet op de locale markt, is er ook een stijgende vraag voor dit product in het buitenland, ook in Nederland is Alcolada Glacial verkrijgbaar. Dit product is hét home-sick cadeautje bij uitstek.

Traditie Piñata

Wat zijn Piñata's? Piñata's komen van oorsprong uit Mexico en worden daar gebruikt tijdens 

kinderverjaardagen. De piñata wordt gevuld met snoep, confetti en speeltjes, de kinderen mogen er dan tegenaan slaan of aan een touw trekken waarnaar er een stormvloed aan snoepjes en speeltjes uitvalt.

Tegenwoordig worden piñata's voor verschillende feestelijkheden gebruikt en is op de eilanden de piñata niet meer weg te denken op kinderfeestjes, bruiloften en kraamfeesten.

Ook kunnen piñata's gevuld worden met speciale cadeautjes zoals, lipglosjes, kettinkjes, armbandjes condooms, sexy speeltjes of een persoonlijk kado, kortom alles is mogelijk.

En iedereen kan van een piñata genieten. Piñata's kunnen bijna in alle vormen of thema's gemaakt worden. Er zijn twee soorten piñata's: één die stukgeslagen moet worden met een stok en (vooral leuk voor de allerkleinste) een die met een touw waaraan getrokken moet worden en die ook eventueel bewaard kan worden.

“Dera gay” een  Arubaanse culturele feest is

24 juni - Dia di San Juan

Er zijn diverse verhalen over de oorsprong van dit religieus en cultureel volksfeest dat uit 1862 dateert. De religieuze oorsprong zou te maken hebben met de geboortedag van Johannes de Doper. De culturele oorsprong refereert naar het oogstfeest. Echter als cultureel feest met muziek, dans, zang ed. is de Dera Gay meer bekend. De kleuren die overtreffen zijn geel en rood, geel als symbool van de Kibrahacha boom die in volle bloei staat. Rood staat voor het vuur dat een dag eerder, de 23ste, aangestoken wordt als aankondiging van het feest. 

De traditie vermeldt dat op de dag vóór de Dia di San Juan de boeren restanten van maïs stokken verbrandden om daarna met een nieuwe oogstperiode te gaan beginnen. Het verbranden staat vroeger ook voor de reiniging. Ondanks de diverse waarschuwingen van o.a de overheid om geen afval te verbranden vanwege de overlast voor omringende buren, natuur en brandweer, zijn er nog steeds mensen die op de 23ste na zonsondergang afval ed. in brand steken. 

Het feest is op 24 juni en begint bij zonsondergang en bestaat uit diverse onderdelen, zoals een sprongdans over in brand gestoken hout, om ziektes en ongelukken te kunnen overwinnen volgens bijgelovigen. 

De bekende dans is waarbij elke deelnemer een beurt krijgt om geblinddoekt en met een stok de haan moet doden. Om ethische reden wordt er tegenwoordig geen levende haan meer gebruikt, maar een namaak haan of een calbas. 

Verder is er ook een vlaggendans; er worden diverse vlaggetjes in de grond gezet en een geblinddoekte moet de vlaggen zoeken. De ceremonie wordt begeleid door folkloristische zang en muziek. De muziek instrumenten die de boventoon voeren zijn o.a.: viool, wiri en tambu. Het lied dat gezongen wordt, dateert uit 1862. Het feest gaat ook gepaard met veel drinken en eten. 

Het feest op zichzelf geniet sinds de jaren zeventig wederom veel populariteit onder de lokale bevolking en ook op de scholen wordt er aandacht aan besteed.

Woorden "Djèguèdjèguè" en "Dugudugu"

Koosnamen voor een vrouw: schatje, liefje, moppie

"Djèguèdjèguè" of "Dugudugu"
Een hele bekende liedje van eind jaren 60 was: "Mi djèguèdjèguè, mi mucha dushi"

Creoolse woorden die het volk een jaartje of twee gebruiken en die later altijd zorg voor een leuke gesprek